De verkennende studie Gezondheidseffecten van Slavernij (2025) is uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam, in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

In 2022, in aanloop naar het Herdenkingsjaar Slavernijverleden, heeft het ministerie een breed programma opgezet om discriminatie tegen te gaan en gelijke kansen te bevorderen binnen de werkterreinen gezondheidszorg, welzijn en sport. Hierbij ligt extra nadruk op het onderzoeken, erkennen en tegengaan van de doorwerking van het slavernijverleden in het heden. De onderzoeksvragen binnen dit project luidden:

• Wat is de huidige staat van kennis over de doorwerking van de trans-Atlantische slavernij en koloniale geschiedenis op de mentale en fysieke gezondheid van nazaten en de zorg in Nederland?
• Welke beleidsaanbevelingen en handelingsperspectieven kunnen op basis van de beschikbare kennis gegeven worden?

Dubbele belasting: de gevolgen van het slavernijverleden voor de gezondheid van nazaten

Uit het onderzoek uitgevoerd door Alana Helberg-Proctor (UvA Antropologie) blijkt dat mensen met tot slaaf gemaakte voorouders in zekere zin 'dubbel belast' zijn: zij dragen ervaringen mee van voorouders uit het slavernijverleden, én zij hebben vaak ook zelf negatieve ervaringen met racisme en discriminatie in de huidige Nederlandse samenleving en het zorgsysteem.

Nazaten kunnen hierdoor chronische stress ervaren, die kan leiden tot fysieke aandoeningen. Ook hebben nakomelingen van tot slaaf gemaakte mensen sociaaleconomisch vaak nog gemarginaliseerde posities in de samenleving, en in extreme gevallen hebben zij een negatief of destructief zelfbeeld geïnternaliseerd.

Een dag van verdieping en dialoog

Tijdens het Symposium Gezondheid & Slavernij zullen de resultaten van het rapport gepresenteerd en bediscussieerd worden, en zullen verschillende sprekers belangrijke thema's van het rapport nader toelichten en bespreken — het wordt een dag vol verdiepende lezingen en gesprekken.

De sprekers zullen ingaan op thema's zoals (epi)genetica en slavernij, medische experimenten tijdens de slavernij, het belang van familiebanden bij het overleven van de slavernij, inheemse perspectieven, intergenerationeel trauma, slavernij en mental health, genezings- en herstelstrategieën, en beleidsaanbevelingen.

Programma

Registratie

Registratie voor dit symposium is kosteloos.

Voertaal

Nederlands met, indien gewenst, vragen vanuit het publiek in het Engels.